Feestelijke plaatsing infobord Landgoed Laag Soeren

Geplaatst op maandag 4 november 2019, door Rein Aardema

Feestelijke plaatsing infobord Landgoed Laag Soeren

Op maandag 4 november heeft wethouder Marc Budel in aanwezigheid van veel bewoners van Landgoed Laag Soeren het infobord over Bethesda/Amsterda/Soeria/Landgoed Laag Soeren feestelijk geplaatst.

Ter gelegenheid van dit heugelijke feit heeft hij bijgaande toespraak gehouden.

Beste mensen,
Welkom op deze mooie en bijzondere plek. Ik ga u geen geschiedenisles geven, maar toch wil ik even met u terugkijken. Want we staan hier, zoals u weet, op een historische plek. Pieter Jut van Breukelenwaard startte hier een watergeneeskundige inrichting. Hij was zelf
door het volgen van een koudwaterkuur in Duitsland genezen van jicht. En enthousiast om zoiets ook in Nederland op te zetten. Voor de plek van het badhuis koos hij zijn eigen woonplaats Laag-Soeren.

Hij vond de omgeving mooi, er was frisse lucht en niet onbelangrijk, er stromen twee sprengenbeekjes. Dit water kon men in het badhuis goed gebruiken. Vanwege de constante temperatuur van ongeveer 10 graden Celcius. De bouw van het badhuis Bethesda startte in
1850. Het benodigde water voor de kuren werd via een 1635 meter lange pijp naar het badhuis toe gebracht. Op 1 mei 1870 wordt de
badinrichting geopend. Het eerste jaar komen er al 81 patiënten of, zoals ze het toen noemden: ,,lijders”.
Ik was nieuwsgierig voor welke aandoeningen men behandeld kon worden, dus ik ben even in de boeken gedoken. Ik noem er een
paar: zenuwziekten, moeraskoortsen, darmverzweringen na dysenterie, aambeien, jicht, huidziekten, verdichting van longweefsel, knobbelzucht der longen, vetlijvigheid, gewrichtsontstekingen, tuberculose, enz.
Ik kan me geen voorstelling maken bij moeraskoorts of knobbelzucht aan de longen. Heeft u enig idee wat ik me daarbij moet voorstellen?

Na de Eerste Wereldoorlog neemt het aantal gasten op Bethesda af.
Men gaat weer naar de buitenlandse kuuroorden. Uiteindelijk gaat Bethesda in 1934 failliet.
In 1936 wordt het ,,Geneeskundige Badinrichting en Herstellingsoord” weer voortgezet dat tot 1940 redelijk goed loopt.
In 1941 besluiten de Duitsers de inrichting als revalidatiecentrum voor hun eigen troepen te gebruiken.
Aan de overkant van het complex wordt een openluchtzwembad aangelegd en achter het badhuis twee bunkers en een sporthal.
Tijdens de Slag om Arnhem in 1944 is hier een Duits veldlazaret. Na de bevrijding komen de Engelen Het  huis vervalt nu als ,,vijandig vermogen” aan de Staat der Nederlanden.

In 1947 huurt de Amsterdamse Bank het pand. En krijgt de naam Amsterda. De 3000 werknemers van deze bank kunnen hier voor 14 dagen recreëren. De tarieven zijn zo gesteld dat iedereen hier van kan profiteren. De prijzen per dag lagen tussen de 1,75 en 2,50 gulden. Later toen de behoefte om met collega’s op vakantie te gaan afnam werd het gebouw gebruikt als opleidingscentrum en uiteindelijk in 1978 verkocht.

In 1980 vestigt zich hier de Academie voor Bewustzijnsontwikkeling ,,Soeria”. Hier wordt men o.a. opgeleid tot leraar Transcendente Meditatie. Amsterda gaat nu Soeria heten.
Uiteindelijk worden de gebouwen in 1990 verkocht aan een projectontwikkelaar. Het complex wordt verbouwd tot 36 appartementen. Ik hoop dat veel mensen stoppen om de geschiedenis op deze zeer bijzondere plek te lezen.

Soerens Belang Laag Soeren Sprengenhus